(Protozoa), động vật đơn bào xuất hiện sớm nhất thuộc giới nguyên sinh vật (Protista). Cơ thể cấu tạo tương ứng với một tế bào, gồm: tế bào chất, nhân và các bào quan, vv. đảm nhận mọi chức phận của cơ thể sống. Kích thước rất nhỏ (lớn nhất cũng chỉ vài centimét) khó phát hiện bằng mắt thường, có nhiều hình dạng khác nhau. Có hầu hết các kiểu đối xứng cơ thể: không đối xứng (amip trần); đối xứng Mặt Trời (trùng Mặt Trời, trùng phóng xạ); đối xứng 2 bên (Giardia); mất đối xứng (trùng cỏ). Một số loài còn có bộ xương trong tế bào chất hay vỏ bọc ngoài tế bào. Nhiều loài có khả năng kết bào xác khi gặp điều kiện bất lợi. Thường sinh sản bằng cách phân đôi, phân cắt nhiều lần; sinh sản hữu tính bằng tiếp hợp, có hiện tượng xen kẽ thế hệ ở một số loài. Có hơn 30 nghìn loài, chia 6 lớp: Trùng chân giả (Sarcodina), Trùng roi (Flagellata), Trùng bào tử (Sporozoa), Trùng bào tử gai (Cnidospoeridia), Trùng vi bào tử (Microsporidia), Trùng cỏ (Infusoria). ĐVNS có vai trò rất quan trọng đối với người, vật nuôi, cây trồng. Gây nhiều bệnh nguy hiểm như sốt rét, bệnh ngủ Châu Phi, bệnh lị amip.
protozoan
